باب هشتم در اينكه قرار داده نشده هيچ حكم و دستورى ( در اسلام ) مگر براى علت و جهتى 1 - حديث كرد مرا پدرم از جميل بن دراج كه گفت پرسيدم از حضرت صادق عليه السّلام از ( علت جعل و بودن ) حلال و حرام ( اشياء و افعال ) . فرمود : البته قرار داده نشده است ( در اسلام و أديان حقه ديگر ) چيزى از حلال و حرام مگر از براى علت و حكمتى ( كه مورد احتياج و بر منفعت و يا ضرر فرد و يا نوع مردم است ، و خداوند عادل و حكيم و عالمست و هر چيزى را در محل و موقعيت خود قرار داده ) - « 1 »

--> « 1 » يعنى تشريع نفرموده خداى تعالى حكمى از احكام را مگر به جهت حكمتى و حلال نفرموده اشياء حلال را مگر بواسطه حسن و نيكوئى و منفعت آن ، و حرام ننموده حرامى را مگر به علت قبح و زشتى و ضرر آن ، و در كتاب تراش ريش بدين مضمون مينويسد : كليه قوانين و دستورات اسلامى كه برنامهء دينى عموم مسلمين را نشان ميدهد بر روى پنج پايهء كامل منظم و مرتب گرديده كه عبارتست از : واجب ، و مستحب ، و حرام ، و مكروه ، و مباح و از نظر علمى و اجتماعى و بطور مختصر هر يك از اين پنج قانون را طبق منطق امروز تشريح مىشود تا خوانندگان عزيز را بيشتر متوجه نظريات بلند شارع مقدس اسلام و قوانين اين دين بزرگ بنمايم - واجب - هر امرى كه ترك آن نسبت بدين ، اجتماع ، بهداشت ، اصلاحات عمومى ، امور زندگانى فرد و يا جامعه يا بهر كدام از اين امور لطمه اى وارد سازد و ضربه بزند و عدم إجراء و انجام آن زيان و ضرر كلى داشته باشد دين مقدس اسلام براى حفظ اصلاحات اجتماعى ترك آن را غدغن أكيد فرموده و اجراى آن را بنام ( واجب ) دستور مؤكد داده است مستحب - امورى كه ترك آن نسبت بجامعه يا فرد زيانى نداشته باشد ولى اجراى آن در راه اصلاحات عمومى ، حفظ بهداشت ، بيدارى اجتماع كمك بهم نوع ، تسهيل امور زندگانى ، و غيره به تمام يا هر كدام از اين امور بستگى داشته و سودمند باشد شارع بنام ( مستحب ) ناميده و عموم پيروان خود را در راه اجراى آن سفارش و تشويق فرموده است . حرام - هر عملى كه اجراى آن بيكى از امور اجتماعى ، اخلاقى ، اصلاحى ، بهداشتى ، و آنچه لازمه زندگانى جامعه است خطرى متوجه كند و انجام آن زيان فردى يا اجتماعى همراه داشته باشد اسلام بنام حرام ناميده و دستور كلى در پرهيز و اجتناب از آن را براى هميشه داده است . مكروه - امورى كه بجا آوردن آن اندك زيانى براى آن مترتب شود ، در اين صورت اسلام پرهيز آن را نيكو دانسته و اجتناب از آن را بنام ( مكروه ) ناميده است . مباح - امور و اعمالى كه در راه مقصد زندگانى اجراى آن زيانى بفرد يا اجتماع نرساند و نيز نفعى بر آن مترتب نباشد قانونگذار اسلام عمل كردن و نكردن آن را يكسان دانسته و بنام ( مباح ) آن را خوانده و ثواب و عقابى نيز براى آن تعيين نفرموده و روايت متن جوابست براى كسانى كه در اثر كوته فكرى و جهل و نادانى ايراد ميگيرند بر احكام دين مقدس اسلام .